มาช้าแต่มาแล้วค่ะ สำหรับ  a book fair 2019 ที่จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 8 กรกฎาคม ที่ผ่านมา และจะจัดต่อไปจนถึงวันที่ 11 กรกฎาคม 2019 (คือวันพฤหัสบดีนี้) ณ Terminal21 อโศก ปีนี้เป็นปีที่ a book Publishing ห้าวมาก เพราะจัดวันธรรมดา ไม่คาบเกี่ยววันหยุดสุดสัปดาห์เลย เรามีประสบการณ์การไปงานอะบุ๊ควันสุดท้ายมาแล้วค่ะ ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่เศร้ามาก เพราะหนังสือแทบไม่เหลือเลย โดยเฉพาะหนังสือ lucky bag โหรงเหรงมาก ปีนี้เลยรีบไปเสียตั้งแต่วันแรก และเก็บภาพบรรยากาศงานแบบเต็มๆ มาฝาก ไปวันแรก และไปแต่เช้า คนมันก็จะน้อยๆ หน่อย เดินสบายมากค่ะ 🙂 ปีนี้ มีสำนักพิมพ์พันธมิตรมาร่วมออกบูธด้วยหลายเจ้าเลย หนึ่งในนั้นคือ ไก่3 สตูดิโอ PS Publishing Spacebar Design Studio บูธนี้น่ารักมาก เราได้รู้จักครั้งแรกในงาน Lit Fest ที่บูธมีกาชาปองหนังสือเล่มเล็กให้สุ่มกันด้วย >,< Read More →

เรื่อง คนดีศรีอยุธยา ผู้แต่ง เสนีย์ เสาวพงศ์ สำนักพิมพ์ มติชน เลขมาตรฐานหนังสือ 9789740210320 เราไม่ค่อยได้อ่านเรื่องราวหลังกรุงแตกเท่าไร นิยายยุคก่อนๆ ก็มักจะเล่าให้ฟังแต่ช่วงก่อนเสียกรุง มาอ่านนิยายที่คาบเกี่ยวช่วงเสียกรุงครั้งแรก (มั๊ง) – ก็ตอนอ่าน หนึ่งด้าวฟ้าเดียว ของวรรณวรรธน์ เรื่องราว (ในหนึ่งด้าวฯ) เกิดขึ้นในราวสมัยอยุธยาตอนปลาย เนื้อหาคาบเกี่ยวยุคปลายอยุธยาและต้นกรุงธนบุรี เป็นช่วงของการเสียกรุงฯ ครั้งที่ 2 ไปจนถึงพระเจ้าตากฯ กอบกู้เอกราชกลับคืนมาอีกครั้ง มาถึงเล่มนี้นี่ชัดเจนเลย เพราะผู้เขียนเจาะจงเล่าถึงช่วงเวลาหลังกรุงแตกโดยเฉพาะ และเป็นมุมมองจากชาวบ้านแท้ๆ ไม่มีตัวละครที่เป็นเจ้านายหรือบุคคลในประวัติศาสตร์เลย ตัวละครทั้งหมดเป็นตัวละครสมมติ เป็นผู้คนสามัญ ใช้ชีวิตอย่างชาวบ้านธรรมดาๆ คนหนึ่ง ถ้ากรุงไม่แตก พวกเขาก็จะมีชีวิตที่สงบ เรียบง่าย ดำเนินไปตามครรลองแห่งชีวิต แต่เมื่อสถานการณ์ไม่ปกติ พวกเขาก็ปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตไปเพื่อความอยู่รอด คนเรามีหลายประเภท และในยามวิกฤตถึงขั้นกรุงแตกนั้น ก็เป็นเหตุปัจจัยให้คนเราเปิดเผยตัวตนให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ที่ดีก็สุกปลั่งดังทองแท้ แต่ที่แย่ ก็ยิ่งแสดงออกถึงกมลสันดานภายใน ผู้เขียนเปิดเรื่องด้วยตัวละครสามคน โต เล็ก และน้อย ชายสามคนที่ร่วมเดินทางมาด้วยกันหลังจากที่กรุงศรีอยุธยาแตกแล้ว ในขณะที่บ้านเรือนแตกฉานซ่านเซ็น ผู้คนพลัดพรากบ้าง ล้มตายบ้าง มีกลุ่มคนจับกลุ่มอยู่รวมกันเป็นชุมชนเล็กๆ เป็นก๊กเป็นเหล่า โต Read More →

เรื่อง วันสังหารเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ ผู้แต่ง ลอง ธารา สำนักพิมพ์ บางกอกบุ๊ค เลขมาตรฐานหนังสือ 9748697908 หนังสือเล่มนี้ ไม่ได้เล่าถึงเจ้าพระยาวิชาเยนทร์หรือฟอลคอนเพียงอย่างเดียว แต่ผู้เขียนเล่าพระราชประวัติของพระนารายณ์ก่อน เล่าถึงตั้งแต่ก่อนที่ท่านจะขึ้นครองราชย์ และเล่ายาวไปอีกเกินกว่าครึ่งเล่ม เล่าเรื่อง กฏหมาย สังคม การปกครอง ศาสนา สงคราม ที่สำคัญที่สุดคงจะไม่พ้นการค้าขายและการสมาคมกับนานาประเทศ ฯลฯ จากทั้งหมด เลยเหลือเนื้อที่ให้เล่าเรื่องของฟอลคอนอยู่นิดเดียว โดยที่ประวัติของฟอลคอนในเล่มนี้ ก็แตกต่างไปจากบางเล่มอยู่นิดหน่อย ทั้งนี้เคยอ่านจากเล่มอื่นมาแล้วว่า ชาติกำเนิดของฟอลคอนถูกเล่าออกไปหลายแบบ ซึ่งจากในเล่มนี้ ก็เป็นหนึ่งในหลายแบบที่ว่านั้น ในเล่มนี้ ฟอลคอนมีชาติตระกูลที่ดี (แต่ก็ยังหนีออกมาเผชิญโชค?) นอกจากนั้นก็คล้ายๆ กับที่อ่านมาจากเล่ม ฟอลคอนแห่งอยุธยา (เล่มตามลิงก์เป็นเล่มที่ครอบคลุมดีทีเดียว) สำหรับ วันสังหารเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ เล่มนี้ .. ที่มาที่ไป รวมถึงวันที่ทำการสังหารเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ หรือฟอลคอนนั้น กล่าวถึงไว้อย่างรวบรัด สั้น และมีมุมมองเพียงด้านเดียว เรียกว่า ฟอลคนเป็นเพียงส่วนเล็กๆ ในหนังสือเล่มนี้ และเป็นส่วนที่ไม่สำคัญเลยเสียด้วย ตั้งชื่อหนังสือหลอกเราชัดๆ ในด้านของเนื้อหา อ่านง่าย อ่านได้เพลินๆ สำนวนไม่หวือหวาสละสลวยมากนัก คล้ายๆ อ่านหนังสือเรียนวิชาสังคมสมัยเรียนได้อยู่เหมือนกัน แต่ผู้เขียนก็ยังได้รวมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยต่างๆ Read More →

เรื่อง การเมืองในประวัติศาสตร์ “ขนมหวาน” ของ ท้าวทองกีบม้า มาดามฟอลคอน “ขนมไทย” หรือ “ขนมเทศ” ผู้แต่ง ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย, ปรามินทร์ เครือทอง บรรณาธิการ สุจิตต์ วงษ์เทศ สำนักพิมพ์ มติชน เลขมาตรฐานหนังสือ 9743229264 ท้าวทองกีบม้า มาดามฟอลคอนฯ เล่าเรื่องอย่างวิชาการ ไม่อิงนิยายอย่างเล่มอื่นๆ ที่เราเพิ่งอ่านจบไป ขึ้นต้นเรื่องมาก็เจอข้อมูลตีแสกหน้าก่อนเลยว่า ท้าวทองกีบม้าเป็นยศ ไม่ใช่ชื่อ .. ในยุคก่อนรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์นั้น ได้มีการแบ่งตำแหน่งข้าราชการฝ่ายใน ผู้รับผิดชอบการครัวเอาไว้เป็นลำดับ เรียกว่าวิเสท (วิเศษ) แบ่งแยกเป็นวิเสทกลางและวิเสทใน โดยมีหัวหน้าเรียกว่าท้าวอินสุริยา จากนั้นยังมีท้าวเทพภักดี, ท้าวทองพยศ, ท้าวทองกีบม้า, ท้าวยอดมณเฑียร, ท้าวอินกัลยา, และท้าวมังสี เป็นลำดับ อ้าว งงเลยสิคะ แล้วสิ่งที่เรารู้มาว่าเพี้ยนมาจากชื่อ (กีมาร์) เล่า? นั่นคือคำนำขึ้นต้นเล่ม .. ตีแสกหน้าลากเข้าบ้านไปอ่านต่อเลยค่ะ >,< เมื่อเรามาอ่านเนื้อหาภายในแล้ว อันที่จริงก็มีข้อสันนิษฐานที่มาของตำแหน่งเอาไว้หลายเหตุผลอยู่ และชื่อของมาดามกีมาร์ ก็เป็นหนึ่งในข้อสันนิษฐานนั้นอยู่ดี เรียกว่ายังไม่สรุป ในเล่มนี้ ผู้เขียนได้เล่าถึงการสืบค้นข้อมูล Read More →

เรื่อง ฟอลคอนแห่งอยุธยา ผู้แต่ง แคลร์ คีฟ-ฟอกซ์ ผู้แปล กล้วยไม้ แก้วสนธิ สำนักพิมพ์ นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9744725931 ว่าด้วยเหตุการณ์การเจริญสัมพันธไมตรีอันเป็นที่โจษจัน ระหว่างสมเด็จพระนารายณ์ กับพระเจ้าหลุยส์ ที่ 14 นั้น ข้ามสมุทร เล่าถึงเหตุการณ์นี้ผ่านมุมมองของคนไทย รุกสยามในนามของพระเจ้า เล่าถึงเหตุการณ์เดียวกันผ่านมุมมองของฝรั่งเศส ส่วน ฟอลคอนแห่งอยุธยา เล่าถึงมันผ่านมุมมองของคอนสแตนติน ฟอลคอน ฟอลคอนแห่งอยุธยา เป็นนวนิยายบอกเล่าชีวประวัติของคอนสแตนติน ฟอลคอน เป็นชีวประวัติอย่างละเอียดตั้งแต่ชีวิตวัยเด็กของเขา คือเราได้ยินชื่อฟอลคอนมาบ่อยมาก ในฐานะตัวร้ายในประวัติศาสตร์ชาติไทย ยุคพระนารายณ์ แต่นอกจากนั้นแล้ว เราไม่เคยรู้อะไรมากไปกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับเขาในช่วงบั้นปลายชีวิตเลย หนังสือเล่มนี้ ทำให้เราได้รู้จักเขาในแง่มุมอื่น ได้รู้ที่มา ก่อนที่เขาจะมี จะเป็น อย่างที่เรารับรู้กันในประวัติศาสตร์ ฟอลคอนมีชีวิตที่ยากลำบากมาตั้งแต่เล็ก อาศัยอยู่ในหมู่บ้านลาคุสโตด อันเป็นหมู่บ้านชาวประมงเล็กๆ บนเกาะเซฟาโลเนีย ซึ่งเป็นเมืองขึ้นของเวนิส ในวันหนึ่ง ขณะที่เรือบลูเบิร์ดเพิ่งจะฝ่าคลื่นลมมรสุมมาได้อย่างสะบักสะบอม กัปตันโฮเวิร์ดก็ตัดสินใจแวะพัก และซ่อมเรือที่มีสภาพย่ำแย่ ณ เกาะเล็กๆ แห่งนี้ ฟอลคอน หรือชื่อในเวลานั้นคือเฮียราคิส (ซึ่งแปลว่าเหยี่ยวเหมือนกัน) ได้ตัดสินใจเลือกชีวิตของตัวเองทันที Read More →

เรื่อง รุกสยามในนามของพระเจ้า ผู้แต่ง มอร์กาน สปอร์แตซ ผู้แปล กรรณิกา จรรย์แสง สำนักพิมพ์ มติชน เลขมาตรฐานหนังสือ 9743237119 เราเคยเปิดเล่มนี้อ่านมาครั้งหนึ่งแล้วเมื่อหลายปีก่อน แต่ด้วยทั้งสำนวนภาษาโบราณ และชื่อตัวละครจำยาก ทำให้เราเปิดอ่านไปได้ไม่กี่หน้า แล้วก็ยอมแพ้ ปิดมันไป มาครั้งนี้ เรามีภูมิต้านทานแล้ว เรารู้อยู่แล้วว่าจะต้องเจอกับอะไร ทั้งยังมีพื้นฐานมาจากการอ่าน ข้ามสมุทร ที่เพิ่งจบไปแล้วนั้น การอ่านมันใหม่ในครั้งนี้จึงเกิดได้ง่ายขึ้น และลื่นไหลกว่าที่คิด รุกสยามในนามของพระเจ้า เริ่มต้นเรื่องด้วยคำบรรยายดุจสมุดบันทึกเล่มหนึ่ง เป็นบันทึกที่เล่นใหญ่มาก ออกตัวแรงมากว่าเป็นบันทึกที่เที่ยงตรงที่สุด มันคือบันทึกของชายชาวฝรั่งเศสผู้ไม่ประสงค์ออกนามคนหนึ่ง ที่ร่วมลงเรือเดินทางมากับขบวนเรือที่มายังสยาม (กับคณะทูตชุดที่สอง) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะยึดแผ่นดินสยามให้จงได้ ด้วยกุศโลบายที่แสนจะแยบยล ในตอนที่เราอ่านคำนำ .. คำว่า “ชวนหัว” และ “อารมณ์ขัน” ถูกพูดถึงบ่อยมาก ในคำนำทั้งสาม (คำนำสำนักพิมพ์ คำนำผู้เขียน และคำนำผู้แปล) ก่อนเริ่มต้นเล่าเรื่อง เรานึกไม่ออกเลยว่า เหตุการณ์ที่ฝรั่งเศสเดินเรือสำเภาขนาดใหญ่ ติดอาวุธ มุ่งตรงสู่สยาม เพื่อเผยแผ่ศาสนา เพื่อค้าขาย หรือเพื่อยึดเป็นอาณานิคม เป็นเรื่องตลกตรงไหน? อ่านคำนำทั้งสามจบ ก็เกิดทั้งความรู้สึกอคติ ไปพร้อมๆ กับความรู้สึกอยากอ่าน อยากรู้ว่าผู้เขียนจะเล่าเรื่องราวในประวัติศาสตร์เรื่องนี้ออกมาทางไหน Read More →

เรื่อง ข้ามสมุทร ผู้แต่ง วิษณุ เครืองาม สำนักพิมพ์ มติชน เลขมาตรฐานหนังสือ 9789740214434 เห็นปก และสำนักพิมพ์ที่พิมพ์หนังสือเรื่อง ข้ามสมุทร ครั้งแรก รวมทั้งชื่อผู้เขียนที่เป็นนักการเมืองชื่อดัง ทำให้เราเข้าใจไปว่า มันต้องเป็นหนังสือเชิงวิชาการที่อ่านยากแน่ๆ เดชะบุญที่มีโอกาสไปอ่านรีวิวที่ไหนสักที่ จึงรู้ว่ามันไม่ได้เป็นอย่างที่คิด ด้วยคำว่า .. การเดินทางข้ามเวลา .. แท้ๆ เทียว เราเป็นแฟนหนังสือแนวนี้ค่ะ แค่คำนี้คำเดียว (จริงๆ ก็มีปัจจัยอื่นๆ ด้วยอีกนิดหน่อย) ก็ทำให้เราตัดสินใจลองซื้อมาอ่าน แล้วก็ไม่ผิดหวังจริงๆ เพราะมันเป็นนิยายแท้ๆ เลย แต่เป็นนิยายที่อัดแน่นไปด้วยเรื่องราวในประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม สถาปัตยกรรม ของทั้งฝรั่งเศสและอยุธยา ทั้งในสมัยสมเด็จพระนารายณ์อันตรงกับสมัยของพระเจ้าหลุยส์ ที่ 14 และในยุคต่อๆ อีกประปรายตามความรู้ความทรงจำของตัวละคร มาจนถึงยุคปัจจุบัน ข้อมูลประวัติศาสตร์รอบด้าน ครบถ้วน กระชับ ได้ใจความ ไม่เยิ่นเย้อรุงรัง แต่ก็ให้รายละเอียดมาก ทั้งรายละเอียดบ้านเมือง การเดินทาง บุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ ซึ่งสำหรับเรา เราว่าอ่านได้เรื่อยๆ สนุก ไม่น่าเบื่อนะ เรื่องเริ่มต้นขึ้นในพระราชวังแวร์ซายส์ ยุคปัจจุบัน Read More →

เรื่อง หงสารามัญ ผู้แต่ง ราชศักดิ์ สำนักพิมพ์ อรุณ เลขมาตรฐานหนังสือ 9789749935279 หงสารามัญ เป็นนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ โดยเล่าประวัติศาสตร์ไทย – พม่า และมอญ ในช่วงหลังการเสียกรุงครั้งที่ 1 เรื่องเริ่มต้นขึ้นหลังจากพระนเรศวรทรงประกาศอิสรภาพได้ไม่นาน (ยุคเดียวกันกับเรื่อง อธิราชา ของทมยันตี ที่เพิ่งอ่านจบไปเลยค่ะ) ตัวละครที่ผู้เขียนเลือกใช้นี้ ค่อนข้างจะแตกต่างไปจากละครอิงประวัติศาสตร์เรื่องอื่นๆ คือ ผู้เขียนเลือกให้ มะสอด เป็นผู้เล่าเรื่อง มะสอด เป็นชาวมอญที่อาศัยอยู่ในกรุงหงสาวดี ในยุคที่พระเจ้านันทบุเรงปกครอง (ต่อจากรัชสมัยของบุเรนอง ผู้ชนะสิบทิศ) โดยในยุคนั้น พม่าเริ่มอ่อนแอลง ประเทศราชทั้งหลายเริ่มเอาใจออกห่าง ยิ่งพม่าแพ้สงครามมากครั้งเท่าไร ชาวมอญหงสาก็กลายเป็นแพะรับบาปมากขึ้นเท่านั้น เมื่อไปสงคราม ก็ถูกวางตัวไว้เป็นทัพหน้า หากแพ้สงครามกลับมา ก็ถูกลงโทษอย่างโหดร้ายกันคราวละมากๆ (ซึ่งในเล่มนี้จะไม่ได้ลงรายละเอียด แต่ใส่บรรยากาศของความโหดร้ายมาเป็นแรงขับของเรื่อง) นอกจากนี้ ชาวบ้านมอญที่ไม่ได้ไปรบ ก็มักจะถูกระแวงว่าจะเอาใจออกห่าง อาจมีการยุยงให้ชาวมอญด้วยกันคิดร้ายต่อพม่า ก็มักจะถูกจับไปขัง และฆ่าอย่างโหดร้ายครั้งละหลายคน ชาวมอญบ้านมะกรุก ซึ่งมะสอดและครอบครัวอาศัยอยู่ ก็ไม่พ้นถูกรังแกด้วยวิธีต่างๆ เหล่านี้ด้วยเช่นกัน จนในที่สุด เมื่อพวกเขาอดทนไม่ไหว .. พวกเขาก็ตัดสินใจที่จะพากันอพยพ Read More →

เรื่อง อธิราชา ผู้แต่ง ทมยันตี สำนักพิมพ์ ณ บ้านวรรณกรรม เลขมาตรฐานหนังสือ 97444634449 ในช่วงต้น อธิราชา เล่าเรื่องคู่ขนานไปกับ แก้วกัลยาแห่งแผ่นดิน ต่างกันแต่เพียงว่า เล่มก่อนเล่าเรื่องมาจากทางฝั่งพม่า แต่ อธิราชา เล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทางฝั่งพระนเรศวรโดยละเอียด เริ่มเรื่องในตอนที่พระนเรศวรทรงรวบรวมไพร่พล หนีออกจากหงสาวดี (บางครั้งก็เรียกตามพม่าว่าหานตาวดี) จากนั้น ผู้เขียนก็เล่าประวัติศาสตร์ทั้งหมดในมุมของพระนเรศวร ซึ่งก็เน้นเป็นการทำศึกเกือบทั้งหมด เล่าถึงการประกาศอิสรภาพ การทำศึกต่างๆ ทั้งกับเขมร เชียงใหม่ พม่า ทั้งหงสาวดี อังวะ ตองอู ฯลฯ ทั้งเป็นฝ่ายป้องกันพระนคร และการยกทัพออกไปตีพม่า เล่าถึงเจ้าหญิงมิมณีจันทร์ อัครมเหสี พระนางเอกษัตรี ราชธิดาพระเจ้าศรีสุพรรณมาธิราช กษัตริย์เขมร และพระธิดาเจ้าเชียงใหม่ (ในปกครองของพม่า) (ไม่ทราบพระนาม) ซึ่งเป็นพระเมหสีอีกสองพระองค์ของพระนเรศวร ตอนที่เราอ่าน อธิราชา เราไม่รู้สึกเหมือนอ่านนิยาย แต่เหมือนการอ่านหนังสือเล่าประวัติศาสตร์มากกว่า เหมือนนั่งฟังคุณป้าคุณยายเล่าเรื่องพระนเรศวรให้ฟัง เพียงเปลี่ยนวิธีเล่าด้วยปากมาเป็นตัวหนังสือ มีอคติส่วนตัวทั้งทางบวกและลบลงไปนิดหน่อยพอชูรส ผู้เขียนแทรกตำราพิชัยสงคราม รวมทั้งบันทึกการศึกของพระนเรศวร เอาไว้มากกว่าอีกสองเรื่องในชุดเดียวกัน (กษัตริยา, แก้วกัลยาแห่งแผ่นดิน) ทมยันตีเขียนเรื่องเศร้าได้กินใจเสมอ ตอนบรรยายฉากสวรรคตหรือสิ้นพระชนม์ของแต่ละพระองค์ทำเราน้ำตารื้น Read More →

เรื่อง แก้วกัลยาแห่งแผ่นดิน ผู้แต่ง ทมยันตี สำนักพิมพ์ ณ บ้านวรรณกรรม เลขมาตรฐานหนังสือ 9744463053 แก้วกัลยาแห่งแผ่นดิน เป็นหนังสือเล่มต่อจาก กษัตริยา  อันเล่าถึงอยุธยาในช่วงเสียกรุงครั้งแรก ซึ่งในเล่มแรกนั้นจบลงเมื่อพระสุพรรณกัลยาต้องเสด็จไปยังหงสาวดี (ในเล่มนี้เรียก หานตาวดี .. อันเป็นคำที่พม่าใช้) เสด็จไปเพื่อทรงเป็นมีพะยาเง (มเหสีพระองค์เล็ก) ของพระเจ้าบุเรงนอง (ในเล่มนี้เรียกเมงเอกเระ) และในเล่มนี้ จะเล่าต่อจากตอนนั้น .. โดยเปลี่ยนถ่ายการเล่าจากมุมมองของสตรีหนึ่ง คือพระวิสุทธิกษัตรีย์ ไปยังมุมมองของอีกสตรีหนึ่ง .. คือ พระสุพรรณกัลยา .. อะเมี้ยวโยง .. โยงเจ (ทั้งสามชื่อนี้คือคนเดียวกัน) (อะเมี้ยวโยง แปลว่า นางผู้มีความเชื่อมั่นในเผ่าพันธุ์ตนเป็นที่ยิ่ง) (โยงเจ แปลว่า เชื่อหมดใจ ไว้เนื้อเชื่อใจโดยแท้) ถ้า กษัตริยา เป็นจินตนาการผสมประวัติศาสตร์ แก้วกัลยาแห่งแผ่นดิน ก็แทบจะเป็นจินตนาการล้วนๆ ด้วยว่าพงศาวดารที่บันทึกถึงพระสุพรรณกัลยานั้นมีน้อยมาก บางฉบับไม่เอ่ยพระนามด้วยซ้ำ .. และข้อความบางฉบับก็ขัดแย้งกัน จนต้องใช้วิจารณญาณว่าควรเชื่อฉบับไหนกันแน่ ซึ่งผู้เขียนก็ให้มาทั้งข้อความที่ขัดแย้งกัน และวิจารณญาณของผู้เขียนเอง เราอ่านประวัติศาสตร์ช่วงนี้ผ่านนิยายหลายเรื่อง ทั้งยังฟังคลิปบรรยายของอาจารย์สุเนตร ชุตินธรานนท์ (ซึ่งผู้เขียนใช้อ้างอิง) สลับไปด้วย เพลิดเพลินและสนุกไปกับกระบวนการตีความเหล่านี้มาก Read More →