เรื่อง ฆ่าม็อกกิ้งเบิร์ด ผู้แต่ง ฮาร์เปอร์ ลี ผู้แปล นาลันทา คุปต์ สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9786161812324 ฆ่าม็อกกิ้งเบิร์ด เป็นหนังสือที่เริ่มอ่านได้ยากมาก มันมีวิธีเล่าแบบจิ๊กซอว์ที่ให้ผู้อ่านปะติดปะต่อภาพเองทีละน้อย เราเองสงสัยมาตลอดตั้งแต่เริ่มต้นอ่าน (จริงๆ ต้องบอกว่าตั้งแต่ได้ยินกิตติศัพท์ของมัน) ว่าหนังสือเล่มนี้ดีงามตรงไหน มันเริ่มต้นยาก .. อย่างที่บอก แต่ความดีงามของมันที่ค่อยๆ ปรากฏขึ้น ก็เป็นเรื่องคุ้มค่า ผ่านร้อยหน้าแรกไปให้ได้ แล้วเราจะเริ่มชอบมัน ได้ยินมาว่าหนังสือเล่มนี้ว่าด้วยเรื่องของคนดำและคนขาว เป็นเรื่องของความเท่าเทียมทางสังคม ว่าด้วยเรื่องของการยอมรับในความเป็นมนุษย์ แต่เมื่อเราได้อ่าน .. มันไม่ใช่แค่เรื่องของคนดำกับคนขาว เมื่อเมืองทั้งเมืองเป็นเมืองของคนขาว ซึ่งมีคนดำเป็นเพียงชิ้นส่วนแทรกเร้นอยู่ในส่วนต่างๆ ของเมือง ฆ่าม็อกกิ้งเบิร์ด ยังเล่าถึงความสัมพันธ์แบบชุมชนเมือง เพื่อนบ้าน และความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ .. ความสัมพันธ์ของเพื่อนมนุษย์ ผู้คนรูปแบบต่างๆ และวิถีชีวิตอันดำเนินไปอย่างเกี่ยวพันกัน ความสัมพันธ์รูปแบบแปลกๆ ในสังคมมนุษย์ ฯลฯ เพื่อนบ้านทุกคนมีส่วนในการขับเคลื่อนให้เรื่องราวดำเนินไป (แอบนึกถึง คำพิพากษา ของชาติ กอบจิตติ บ้านเรา) ตัวละครผู้เล่าเรื่องทั้งหมดในหนังสือเล่มนี้ให้เราฟังคือ “ฉัน” ซึ่งก็คือสเกาท์ (มิสสเกาท์ ฟินช์) และคือจีน Read More →

เรื่อง เด็กชายมะลิวัลย์ ผู้แต่ง ประภัสสร เสวิกุล สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9789744754271 เด็กชายมะลิวัลย์ ก็เป็นหนังสือที่เล่าถึงชีวิตผู้คน สมัยโบราณเช่นเดียวกันกับ หนุ่มนักเรียน แต่เล่มนี้ออกจะทันสมัยขึ้นมาอีกหน่อย คือย้อนกลับไปเพียงแค่ราว 50 ปีเท่านั้น แม้จะเกริ่นเอาไว้ว่าเล่มนี้มีฉากของเรื่องเป็นย่านเสาชิงช้า ในยุคหลังสงครามโลก ครั้งที่ 2 แต่พออ่านแล้ว ผู้เขียนก็ไม่ได้ลงรายละเอียดเกี่ยวกับสถานที่ไว้สักเท่าไร ไปเน้นเล่าเรื่องวิถีชีวิตของผู้คนในย่านนั้นมากกว่า แม้ตัวละครหลักจะเป็นครอบครัวคนไทย แต่ผู้คนส่วนมากแถวนั้นจะเต็มไปด้วยครอบครัวคนจีน มีอาชีพและอุปนิสัยแตกต่างกันไป เล่าด้วยวิธีบรรยายมากกว่าบทสนทนา เน้นสรุปเหตุการณ์มากกว่าเล่าไปตามเรื่องอย่างเล่มหนุ่มนักเรียน สนุกไปอีกแบบ แต่ออกจะสั้นและไม่อินเท่าตอนที่อ่านหนุ่มนักเรียน แม้ว่าหนังสือจะมีชื่อว่า เด็กชายมะลิวัลย์ แต่ผู้เขียนก็ใช้เด็กชายมะลิเป็นเพียงส่วนประกอบหนึ่งของเรื่องเท่านั้น เขาเป็นเพียงตัวกลางที่จะพาให้ผู้เขียนพาเราไปรู้จักตัวละครอื่นๆ ต่อ แต่ละตอนไม่ได้ต่อเนื่องเป็นเส้นเรื่องเดียวกัน คล้ายๆ เรื่องสั้นของผู้คนในสถานที่เดียวกัน มีตัวละครร่วมกันบ้าง ให้ผู้อ่านปะติดปะต่อเรื่องราวเอาเอง ในเรื่องของตัวละครหลักในบ้านมะลิวัลย์นั้น ประกอบไปด้วยพ่อสัก แม่ฉวี น้าเฉลียว น้าฉลวย พี่สาวอายุห่างกัน 10 ปี ชื่อมณฑา พี่ชายอายุห่างกันอยู่ 8 ปี ชื่อโมก คุณปู่คุณตาล้วนเคยรับราชการมีเกียรติ เป็นครอบครัวผู้ดีตกยากทำนองนั้น พ่อของเด็กๆ Read More →

เรื่อง ขนำน้อยกลางทุ่งนา ผู้แต่ง จำลอง ฝั่งชลจิตร สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9748428664 ขนำน้อยกลางทุ่งนา เริ่มต้นเรื่องอย่างธรรมดา .. เล่าชีวิตเด็กชนบทในอีกแบบหนึ่งที่ต่างไปจาก ลูกอีสาน ลูกอีสาน นั้นเป็นเรื่องอันเป็นตัวแทนของกสิกรแห่งภาคอีสาน ในขณะที่ ขนำน้อยกลางทุ่งนา ย้ายพิกัดไปเล่าเรื่องชาวนาทางภาคใต้ ตัวละครในเรื่องผลัดกันเป็นตัวเอกในแต่ละตอน แต่ที่เด่นสุด ก็น่าจะเป็น เด่น ลูกชายประถม 5 ของแม่นวล เด่นเป็นเด็กชายช่างฝัน ที่มีความคิดนอกกรอบ เด่นเป็นเด็กที่เคยเรียนหนังสือเก่ง แต่กลับไม่ชอบเรียนหนังสือ ชอบใช้ชีวิตในทุ่งนา อยากทำงานเก็บเงินเลยโดยที่ไม่ต้องเรียน ถ้า คูน เป็นตัวแทนของเด็กชายอีสานผู้เล่าเรื่องลูกอีสานให้เราฟัง เด่น ก็เป็นเด็กชายหลัก ผู้เล่าเรื่อง ขนำน้อยกลางทุ่งนา เล่มนี้ ภาษาสำนวนที่ใช้ในเล่มนี้มีความสละสลวย มีสถานการณ์ที่มาที่ไป เป็นนิยายที่อ่านได้ลื่นไหลกว่าลูกอีสาน (รสนิยมส่วนตัวนะ) เรื่องถูกแบ่งออกเป็นตอนขนาดไม่สั้นไม่ยาว แต่ละตอนจบลงในตัวของมันเองคล้ายเรื่องสั้น มันมีเรื่องราวของมันเองอยู่ หากแต่ว่าในแต่ละตอนก็ต่อเนื่องเชื่อมโยง พาเรื่องให้ดำเนินไปทีละน้อย ในเนื้อเรื่องยังมีตัวละครเปรียบเทียบอีกคนหนึ่ง คือบ่าว ทางบ้านของบ่าว แม่ไม่สนับสนุนให้เรียนหนังสือ แต่เจ้าตัวกลับขวนขวายใฝ่รู้ทั้งๆ ที่ลำบาก เด็กชนบท .. อันที่จริงน่าจะนับรวมเด็กไทยทั้งหมด .. ในสมัยก่อน โตเป็นผู้ใหญ่และรู้จักรับผิดชอบตัวเองได้เร็วและมากกว่าเด็กในยุคนี้ Read More →

เรื่อง ความสุขของกะทิ ตอน เธอคือของขวัญ ผู้แต่ง งามพรรณ เวชชาชีวะ สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9786161815806 ความสุขของกะทิ เล่มนี้ เป็นเล่มที่ 4 แล้ว แต่ไม่ได้มีเนื้อหาใหม่เพิ่มเข้ามา เป็นเพียงการรวบรวมความประทับใจที่ผ่านมา เพื่อเฉลิมฉลองในโอกาสการพิมพ์ความสุขของกะทิภาคแรกครบ 100 ครั้ง เนื้อหาภายใน ไม่มีอะไรใหม่มาก นับได้ว่า ความสุขของกะทิ ภาคนี้ เป็นความสุขของกะทิภาคขยาย เป็นเพียงการเติมเต็มความรู้สึกที่ขาดหายไปในบางส่วน มีตอนเก็บตกแก้คิดถึงกัน 5 ตอน คือลูกหมู รถไฟ ผักไทย ยาดอง และของขวัญ แต่ละตอนไม่ต่อเนื่องกัน แต่เป็นส่วนขยายแทรกเข้าไปทั่วถึงเนื้อหาในแต่ละตอนของกะทิทั้ง 3 เล่ม มีตัวละครใหม่เพิ่มขึ้นมาหนึ่งคน คลับคล้ายคลับคลาจะเป็นพระเอกของกะทิเสียด้วยสิ 🙂 ส่วนที่เหลือเป็นการรวบรวมเรื่องราว ย้อนเล่าความทรงจำ ความรู้สึก ต่อบ้านหลังต่างๆ ที่ผ่านมา ทั้งบ้านริมคลองที่กะทิอยู่กับตายาย บ้านริมทะเล ที่กะทิได้เจอกับแม่ บ้านกลางเมืองที่กะทิค้นพบความลับระหว่างกะทิกับแม่ และบ้านของพ่อที่อยู่ไกลแสนไกล เรื่องราวของผู้คนทั้งหลายรอบตัวกะทิ ก็ถูกนำมาเล่าเอาไว้ในเล่มนี้ด้วย นอกจากนี้ยังรวบรวมทุกเรื่องราวเกี่ยวกับหนังสือชุด ความสุขของกะทิเอาไว้อีกมากมาย แม้เนื้อเรื่องจะซ้ำ Read More →

เรื่อง แอบรักหมาชาวบ้าน รวมเรื่องสั้นแห่งห้วงอ้างว้างอันแสนพิสุทธิ์ ของผู้เขียนม้าก้านกล้วย ผู้แต่ง ไพวรินทร์ ขาวงาม สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9789744750969 แอบรักหมาชาวบ้าน เป็นรวมเรื่องสั้นที่เขียนขึ้นระหว่างปี พ.ศ. 2535 – 2550 ไม่รู้ทำไม เรารู้สึกว่ามันเป็นรวมเรื่องสั้นเพื่อมนุษย์ผู้ชายอ่านมากกว่าผู้หญิง ลงลึกเข้าไปสำรวจหัวจิตหัวใจของลูกผู้ชายอย่างเฉพาะเจาะจง ผู้หญิงอ่าน อาจจะไม่ได้รู้สึกร่วม หากแต่ก็ได้แง้มหัวใจเพศตรงข้ามออกศึกษา ในเล่มเป็นรวมเรื่องสั้นเนื้อเรื่องอ่านไม่ยาก ไม่ต้องตีความ เน้นหนักในวิถีชาวต่างจังหวัด ที่ใช้ชีวิตอยู่ในซอกหลืบของเมืองหลวง ไม่ได้เน้นที่ความยากลำบาก แต่เน้นที่ความสัมพันธ์ในครอบครัว, ความสัมพันธ์ระหว่างชายหญิง เรื่องราวกล่าวถึงหญิงขายบริการ และการชิงสุกก่อนห่ามอยู่หลายตอน จนมองคล้ายเป็นเรื่องสามัญ? มีรักและเซ็กส์ที่ใช้กันจนเกร่อ คงจะเกร่อเกินไปในสังคม จนล้นหลงมาปนในหนังสือเล่มนี้ด้วย นอกจากนั้นยังมีเรื่องราวของมิตรภาพและผองเพื่อน เราชอบตอน ‘ดาราขี้เหร่’ มันมีความโรแมนติกแทรกอยู่ในชีวิต และมีความขมที่ไม่ดาร์กจนเกินไป แทรกปนอยู่ในความโรแมนติกนั้นด้วย อีกเรื่องที่ชอบมาก คือเรื่องที่มีชื่อเดียวกับเชื่อเล่ม ‘แอบรักหมาชาวบ้าน’ เป็นเรื่องสั้นที่น่ารักมาก โดยเฉพาะคนชอบหมาแต่ไม่ได้เลี้ยงหมาอย่างเรา อ่านแล้ว อารมณ์ร่วมมาเต็ม ยิ้มกว้างไปกับอากัปกิริยาของไอ้เสือทั้งสองตัวในเรื่อง ที่ผู้เขียนเพียรแอบมอง แอบรัก โดยรวมถือว่าเล่มนี้เป็นรวมเรื่องสั้นที่อารมณ์กลางๆ อ่านได้ไม่ยาก มีเรื่องที่ชอบบ้าง เฉยๆ บ้าง แต่ไม่มีเรื่องที่ไม่ชอบ Read More →

เรื่อง นักเล่านิทาน ผู้แต่ง นิพัทธ์พร เพ็งแก้ว สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9789744750006 เรื่องเล่าประสบการณ์เชิงสารคดี แต่ถึงจะเป็นสารคดี ก็เป็นสารคดีแบบสนุกๆ มีเกร็ดขำๆ ให้อ่านแล้วนั่งหัวเราะอยู่คนเดียว ด้วยความที่ผู้เขียน (น่าจะ) เป็นคนคุยสนุก นอกจากชอบเล่าแล้วยังช่างซัก ชักถาม ช่างจด เก็บข้อมูลจากคนเฒ่าคนแก่ในทุกที่ที่เธอไป (ไม่เว้นแต่แต่ขณะเดินทางก็ถามคนขับนี่แหละ) มันสนุกและตื่นเต้น เวลาที่ผู้เขียนได้ข้อมูลจากที่หนึ่งและอีกที่หนึ่ง มาผสมรวมกันเป็นคำตอบที่เป็นความลับของประวัติศาสตร์มานานแสนนาน ด้วยความที่ช่างถาม ช่างเก็บข้อมูล ทำให้เธอออกจะเป็นนักประวัติศาสตร์เดินได้อยู่เหมือนกันนะ มีเรื่องเล่าที่น่าฟัง (คือเธอเกริ่นๆ ไว้แต่ยังไม่เล่า) อยู่หลายเรื่องทีเดียว มีมากเสียจนอยากจะขอให้เธอไม่ต้องทำงานอะไรแล้ว นั่งเขียนหนังสืออย่างเดียวเถิด 555 เราชอบตอนที่ตรงกับชื่อเรื่องที่สุด ตอนที่เล่าเรื่องของเล่นก็สนุก จริงๆ เล่านิทานทั้งเล่มเลยก็น่าจะดี เสียดายอยู่แต่ว่า ไม่น่าไปมัวเล่าเรื่องผัวๆ เมียๆ ตอนต้นเล่มให้หลุดคอนเซ็ปต์เลย กลายเป็นหนังสือจัดเรทลำบากไปอีก เราชอบที่มันเป็นเรื่องโบราณเก่าๆ เกิดทันมั่ง เคยฟังเขาเล่ามาอีกทีบ้าง พออ่านแล้วก็มีอารมณ์ร่วมว่าเราผ่านยุคเดียวกันมา อ่านแล้วก็อดนึกไม่ได้ว่าคนไทยเราทุกวันนี้รากมันหดหายไปทุกที ไม่ต้องไปดูคนอื่นคนไกล ดูที่ตัวเองนี่แหละ ย้อนนึกไปถึงเรื่องที่แม่คอยเล่า ก็ช่างเลือนรางริบหรี่ ส่วนเรื่องที่เราพบเจอมาด้วยตาตัวเองพอที่จะเล่าต่อให้ลูกหลาน ก็ยิ่งน้อยไปใหญ่ ประกอบกับเด็กสมัยนี้ก็ไม่ค่อยฟังเรื่องเล่ากันเสียแล้ว (โทษเด็กไปอีก) Read More →

เรื่อง ชูมาน ผู้แต่ง พิบูลศักดิ์ ละครพล สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ (สำนักพิมพ์ในเครืออมรินทร์) เลขมาตรฐานหนังสือ 9789744754028 ฉากชีวิตที่เชียงใหม่ และวัยเรียน (มหาวิทยาลัย) ในยุคที่หนังสือ ภาพยนตร์ และดนตรี คือความสุขของผู้คน โดยเฉพาะวัยรุ่น ชีวิตที่วัยรุ่นจีบกันด้วยการขี่จักรยานไปเที่ยวด้วยกัน .. ธรรมดา แต่ใสสะอาด ภาษาของคุณพิบูลย์ศักดิ์ ละครพล มีรสหวาน มีอวลไอแห่งอดีตห้อมล้อมเป็นควันจางๆ ความรักของวัยเยาว์ รักครั้งแรก ความเหงา ความฝัน .. ไม่ได้ตะลุยอ่านนิยายรวดเดียวจบแบบนี้มานานแล้ว แม้จะไม่ใช่เรื่องยาวนัก และเหมือนจะไม่มีอะไรมาก แต่มันสวยงาม .. ภาษาของเขาดึงความรู้สึกร่วมของเราออกมา เป็นความเย็นใจที่เกิดขึ้นขณะอ่าน

เรื่อง ฟื้น ผู้แต่ง โจน โลเวอรี่ นิกซอน ผู้แปล จิตต์สุภา แซ่ฉิน สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9789744751119 เรื่องราวของเด็กหญิงที่ถูกยิง และกลายเป็นเจ้าหญิงนิทรา สเตซี่ในวัย 13 ปี กลับมาบ้านและพบว่ามีใครบางคนบุกเข้ามาในบ้าน ยิงแม่ของเธอ ฆาตกรเห็นเธอ และยิงเธอด้วยอีกคน ความจำเธอหยุดนิ่งอยู่ในวันนั้น ก่อนจะหลับลึกไป 4 ปี สเตซี่ฟื้นมาอีกครั้งในอายุ 17 ปี .. เธอตื่นขึ้นมาเพื่อพบว่า .. ชีวิตนับจากวัย 13 ปีของเธอได้พลิกผันไปอย่างที่ไม่มีอะไรเหมือนเดิมอีกเลย เธอเป็นพยานเพียงคนเดียวที่เห็นหน้าฆาตกรที่ฆ่าแม่ แต่ที่โชคร้ายคือ ความจำส่วนนั้นได้หายไปเมื่อเธอตื่นขึ้นมา ความทรงจำที่สูญหายนี้กำลังค่อยๆ กลับมา .. แต่มันต้องใช้เวลา เธอจะต้องนึกหน้ามันให้ออก ก่อนที่มันจะตามหาตัวเธอพบ!! โดยรวมแล้ว นับว่าเป็นหนังสือที่มีพล็อตที่น่าสนใจเลย แต่หนังสือเล่มนี้มีดีแค่พล็อตเท่านั้นเอง การนำเสนอ วิธีเล่าเรื่องห่วยมาก ผู้เขียนใช้บทสนทนาในการเล่าเรื่องเป็นหลัก ส่วนที่บรรยาย ก็มักเป็นการพร่ำพรรณนาถึงตัวเองของสเตซี่ การบรรยายบรรยากาศโดยรอบทำได้ไม่ดี เสียดายที่ใช้ภาษาได้ไม่คุ้ม ทำให้การดำเนินเรื่องไม่ค่อยเห็นภาพ ไม่มีอารมณ์ร่วม ไม่ระทึก ไม่อินตามเท่าที่ควร อ่านแล้วรู้สึกเหมือนตัวเองเป็นคนใจร้อน Read More →

เรื่อง ขุนทอง…เจ้าจะกลับเมื่อฟ้าสาง ผู้แต่ง อัศศิริ ธรรมโชติ สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 974991693x ขุนทอง…เจ้าจะกลับเมื่อฟ้าสาง เป็นเรื่องสั้นที่แต่ละเรื่องนั้นสั้นมาก แต่สามารถแปรเปลี่ยนอารมณ์เรากลับไปกลับมาได้เพียงไม่กี่หน้าหนังสือ ผู้เขียนเล่าถึงคนจนที่ถูกเอารัดเอาเปรียบได้บีบหัวใจ เล่มบางๆ แต่ใช้เวลาอ่านนานมาก เป็นการอ่านที่เหนื่อยมาก อ่านได้แค่วันละเรื่องสองเรื่องเท่านั้นเอง รวมเรื่องสั้นเล่มนี้ถูกตีพิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2521 เป็นช่วงที่เหตุการณ์เดือนตุลาฯ 2519 ยังสดใหม่ หนังสือรวมเรื่องสั้นเล่มนี้เริ่มต้นและจบท้ายเล่มด้วยเหตุการณ์เดือนตุลาฯ แต่ระหว่างกลางนั้นมิใช่ .. เรื่องสั้นทั้งหมดที่อยู่ระหว่างเรื่องแรกและเรื่องสุดท้ายนั้น ลงลึก ชัดแจ้ง ในเสี้ยวสังคม ทั้งสังคมคนเมือง และสังคมชนบท บางเรื่อง เป็นเรื่องที่หัวใจของคนเป็นแม่อ่านแล้ววิบหวิว บางเรื่อง ได้สวมใส่ความรู้สึกเอาไว้มากมาย ความรู้สึกที่มีต่อระบบระบอบ ความฝัน ความหวัง ความผิดหวัง หมดฝัน ฯลฯ บางเรื่อง เป็นเรื่องที่ตอนอ่านหัวร้อนมาก แต่พอจบก็สลดหดหู่ เรื่องชะตากรรมของคนราคาถูก เรื่องชะตากรรมของคนที่สังคมบังคับให้รับบทผู้ถูกกระทำเสมอ เหมือนอ่านข่าวหนังสือพิมพ์หน้าหนึ่ง ที่มีชีวิตของผู้คนเบื้องหลังโลดแล่นให้เราเห็น เราชอบการเล่าเรื่องเพียงฉากเหตุการณ์สั้นๆ แต่ให้ภาพย้อนลึกไปถึงปูมหลัง และอนาคตของตัวละคร เป็นเรื่องสั้นที่ทำหน้าที่ดังชีวิตทั้งชีวิตของคน คนจนๆ ทั้งนั้นเสียด้วย หลายเรื่องเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเพียงชั่วระยะเวลาสั้นๆ แต่ชั้นเชิงการเล่าเรื่องเหนือมาก Read More →

เรื่อง ใบไม้ที่หายไป ผู้แต่ง จิระนันท์ พิตรปรีชา สำนักพิมพ์ แพรวสำนักพิมพ์ เลขมาตรฐานหนังสือ 9789744754257 ภาษาสวยมาก สัมผัสนอกสัมผัสในครบครันแทบจะทุกบท เป็นหนังสือที่อบอวลไปด้วยก้อนพลัง นับตั้งแต่คำนำคำนิยมจากคุณเสกสรรค์ และคุณเนาวรัตน์ คำนำของเจ้าของบทประพันธ์เอง รวมไปถึงเนื้อหากลอนกวีในเล่ม ถ้าเป็นเมื่อไม่กี่สิบปีก่อน เราสามารถพูดถึงกวีบทนี้ได้โดยไม่ต้องพูดอะไรมาก เราๆ ต่างเข้าใจกันดีถึงความลึกซึ้งที่ซ่อนอยู่ในบทกวีเหล่านั้น ด้วยความที่คนรุ่นเราเติบโตขึ้นมาหลังยุค 6 ตุลาไม่นาน แม้จะเกิดไม่ทัน แต่ช่วงเวลาแห่งการเติบโตที่ผันผ่าน บทกวีเหล่านี้ก็ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงอยู่บ่อยๆ กาลเวลาล่วงเลยผ่านไปอีกไม่กี่สิบปี เหล่าเราก็ค่อยหลงลืมบทกวีบริสุทธิ์เหล่านี้จนหมดสิ้น หลงลืมไปว่าใบไม้ที่ว่าคืออะไร หลงลืมไปว่า ใบไม้ที่ร่วงหล่นกลบทับนับไม่ถ้วนในยุคนั้น ร่วงลงไปเพื่ออะไร วัฏจักรคงวนมาอีกครั้งตามธรรมดาโลก หากไม่รู้จักเรียนรู้จากอดีต เหตุการณ์คงไม่แคล้วจะซ้ำรอย .. ใบไม้ใบใหม่คงไม่แคล้วร่วงทับถมลงซ้ำซากใบไม้ใบเดิม ความในใจจากกวีถึงกวีในท้ายบท ยิ่งก่นกดความรู้สึกให้นึกพล่าน ทั้งตื้นตัน ทั้งชื่นชม เต็มไปด้วยพลังและความรู้สึก เป็นหนึ่งในหนังสือที่อยากชวนคนไทยให้อ่านจริงๆ ค่ะ